Bodemprofiel

Een buitenkansje, vlak bij Roombeek wordt een nieuwe vijver gegraven, ongeveer 4 m diep. De vijver ligt in leemgrond en is nog niet volgelopen. Daardoor is heel mooi de bodem te bekijken.

de vijver welke aan wordt gelegd vlak naast het fietspad naar Lonneker. Het eerste niveau, droog, is 2.5 m diep, het diepste deel is 4 m diep en is al gevuld

In deze buurt treedt wateroverlast op, maar het is lokaal heel verschillend. Je kunt er letterlijk moeilijk peil op trekken. Een en ander komt door de lagen klei / keileem en het zand van de stuwwal en er is veel variatie in de ondergrond. Toch zit er wel een beetje systeem in. Op de bodemkaart en de profielen kun je dat terug proberen te vinden. De foto’s laten mooi zien hoe die grenzen er in het echt uitzien: soms goed aan te wijzen, soms niet. Het zijn niet de duidelijke grenzen als in de profielen. Een beekje hier, een duintje daar toen het werd afgezet of opgestuwd maakt het alweer anders. Het maakt het tot een ware puzzel.

Onder de klei zit zand, daar stroomt wat water uit. De grond daar is ook vochtiger en donker gekleurd. Water niveau op -2.5 m tov maaiveld. De kleilaag lijkt hier vrij dun. Dat lijkt te kloppen met de bodemprofielen?
Klei – zand , flink geroerd. Grensvlak of doorgekneed materiaal in het gestuwde deel? Het lijkt op het eerste, gezien de profielen (hieronder). Het zou zelfs een vorstverschijnsel kunnen zijn? Om het nog ingewikkelder te maken.
Bodem profiel, bij de rode pijl de vijver. Deze ligt op de overgang van opgestuwde bodem (grijs) en klei (bruine laag links). Helemaal links (zwarte lijn) de grondboring in Mekkelholt. Links ligt Mekkelholt, rechts Lonneker. De gele laag is zanderig, een dunne laag vanaf het maaiveld tot de keileem. Het gestuwde laag is een mengsel van verschillende soorten grond: zand en klei door elkaar.
bron: https://www.dinoloket.nl/ondergrondmodellen

Kwelgebieden: boven de klei (links) kwelt water op (lichtbruine vlek), rechts zakt het water in de zandige grond van de hogere stuwwal (groene vlekken). Dit zag je mooi het bodemprofiel bron: https://geo.overijssel.nl/viewer/app/master/v1
Grondboringen lokatie Mekkelholt. Eerst een beetje zand, dan een laag klei (keileem) en op grotere diepte weer zand. bron: https://www.dinoloket.nl/ondergrondmodellen
Een mooi zwerfsteentje uit de vijver als souvenir. Graniet met granaatkristallen? Meegevoerd door het ijs wat de stuwwal vormde.

Enschede waterfietsroute

Wetropolis is deel van de waterfietsroute op 30 mei in en om Enschede. Dit wordt georganiseerd door 1Twente en gemeente Enschede. Dan kan jij, samen met je partner, je kinderen of met het hele gezin, deelnemen aan een zeer informatieve maar vooral erg leuke fietstocht langs al deze waterprojecten.

Waterplein Stroinksbleek, Het Rozendaal activiteit: Watermodellen met Wout Zweers – hoe werkt dat, water? Er is al een artikel over in de krant verschenen

Met Lego kun je zelf een rivier bouwen en kijken hoe het water stroomt. En waar het overstroomt. We hebben voorbeelden staan, van de IJssel, en we bouwen nu aan een model van de Lonnekerberg. In Lego.

Je loopt wel het risico dat de kinderen willen blijven hangen 🙂

Sarndbox: cascading water

Sarndbox is software that works with a kinect (3D camera) and projects running water over a sandbox where channels are dug. Real time this water follows dug out channels. We were amazed and wanted to use it for “dry “landscapes and dig rivers, channels, and make it interactive. See also the post on 20 nov 2018 about the sandbox.

We, that is: consortium member 100Fat, tested this sandbox with Lego models, which worked more or less as expected. Unexpected and perhaps more interesting results came from working with just plain pieces of wood, hand sized. Very easy to work with, like children playing with wooden blocks . The elevation was recorded well by the Kinect. It was (for now) monitored on a screen (later it will be beamed on the blocks itself). Water was “added”: holding the hand under the Kinect triggers the program to make a source there. It actually did follow the blocks, like water cascading down. Amazing to see. It can probably be improved, speeded up, work for the coming time for 100Fat in Enschede who works on this part.

Video on youtube

More about Sarndbox

Expeditie Next

lego galton board, with examples of the milled galton board next to it.
lego galton board. the left lane is blocked (orange square) to obtain a skewed probability curve

Wetropolis stond op Expeditie Next in Rotterdam met de lego workshop: bouw je eigen rivier en test deze uit. Nieuw was een Lego Galton board. De kinderen vonden het fascinerend. In volgende versies wordt dit verder uitgewerkt.

Een geologische excursie naar het Voortman-Amelink in Enschede

Op 11 oktober gaf Rogier Brussee een geologie excursie aan leerlingen van groep 7 van Basisschool de Menkotoren. Vlakbij deze school ligt het landgoed Amelink. Hier is een sleuf gegraven waar je die geologiegeschiedenis van Enschede kunt zien.

Op de grijze keileem liggen rode ijzerhoudende klei en zandig leem. Als water snel stroomde bleef alleen het grind liggen, bij langzamere stroomgebieden ook grofzand, kleine steentjes, fijnzand en in bijna stilstaand water de fijne klei. Zand kan ook door de wind worden afgezet. Foto: Carolien Kooiman

Leerlingen namen monsters van de verschillende bodemlagen die ze terug op school verder onderzochten. De keileem in Enschede verklaart de hoge grondwaterspiegel met alle problemen voor afwatering na hevige regenval.

 

LEGO modellen testen in waterbak

Wetropolis op Maker Festival Eindhoven 30 september 2018

Jonge festivalbezoekers werden uitgedaagd om hun eigen waterloopmodel te bouwen in LEGO. In de waterbak werd getest hoeveel water de modellen konden verstouwen voordat er overstromingen te zien waren.

In 2015 liet Atkins Engineering leerlingen nadenken over oplossingen voor overstromingsrisico’s op basis van een waterloopmodel voor Oxford. Bekijk het filmpje.

Volgens het procede van de vorige blog kan het hoogteprofiel in LEGO ook op LIDAR data worden ontwikkeld. Dit werd gepresenteerd tijdens het Makers Festival Twente.

Waterloop modellen op basis van LIDAR data

Om een groot oppervlak getrouw te modelleren komt satellietdata van pas. Rolling Hills heeft goede ervaringen met de inzet van LIDAR data voor nauwkeurige hoogteprofielen voor waterlopen. Een interessant detail bij de toepassing van deze milimeter nauwkeurige hoogteprofielen is de mogelijkheid om bodemdalingen te meten en prognosticeren. Bodemdalingen worden een onderdeel van de stresstesten die gemeenten moeten uitvoeren in het kader van het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie.

bron: Wout Zweers, portfolio Rolling Hills

Het model van de IJssel bij Gorssel is gefreesd op basis van de Actuele Hoogtekaart Nederland. Middels siliconen afdruktechniek kunnen de hoogteprofielen worden in ingezet voor experimenteel en educatief gebruik.

Het LEGO model van Gorssel werd in dit verband ontwikkeld, waarbij een “legoficator” werd ingezet om de daadwerkelijke hoogtes af te beelden op de hoogtes die met LEGO blokjes kunnen worden gebouwd. Zie de vorige blog.

bron: Wout Zweers, Rolling Hills

Vijfde Maker Festival Twente

Het vijfde Maker Festival Twente in de week van 23 – 27 mei omvatte activiteiten in Almelo, Hengelo en Enschede. Na Play & Learn dagen tijdens de schoolweek vond in het weekeinde de algemene Maker Faire in Enschede plaats. Tijdens beide evenementen experimenteerden Wetropolis partners met het aanschouwelijk maken van waterloop met fysieke modellen.

Het oorspronkelijke model van de IJssel bij Gorssel verbouwd door deelnemers

Tijdens de weekdagen participeerden leerlingen. In de weekeinden namen ook jongere bezoekers deel. Onder begeleiding bouwden de deelnemers aan rivierlopen van LEGO. Wout Zweers en zijn team van Wow-lab begeleidden het proces. De leerlingen moeten de toevoer van het water sturen en hebben daarvoor pompen en dammetjes maar ook eenvoudige materialen als zand.

LEGO, zand en water tijdens de Twente Maker Faire, Wowlab, Enschede 27 mei

Over de workshops, de Mini Maker Faire en de Maker Faire verschenen toelichtingen in het Almelo’s Weekblad en Tubantia.